Ile trwa chemioterapia? Od czego zależy czas leczenia?

Chemioterapia może osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, w którym powstają krwinki. Z tego powodu przed kolejnym wlewem sprawdza się m.in. poziom białych krwinek, czerwonych krwinek i płytek krwi. Jeśli wyniki są zbyt niskie, lekarz może przesunąć kolejny cykl, zmodyfikować dawkę albo zastosować dodatkowe leczenie wspomagające.

Warto pamiętać, że przesunięcie cyklu nie zawsze oznacza coś złego. Czasem jest to po prostu decyzja medyczna, która ma zmniejszyć ryzyko powikłań i dać organizmowi więcej czasu na regenerację.

Ile trwa jeden wlew chemioterapii?

Samo podawanie chemioterapii może trwać różnie. Niektóre leki podaje się dożylnie przez kilkadziesiąt minut, inne wymagają kilku godzin. Czasem pacjentka otrzymuje najpierw leki przygotowujące, na przykład przeciwwymiotne lub przeciwalergiczne, a dopiero potem właściwy cytostatyk.

W praktyce dzień chemioterapii może obejmować:

• rejestrację i przygotowanie do podania,
• ocenę wyników badań,
• rozmowę z personelem medycznym,
• podanie leków wspomagających,
• właściwy wlew chemioterapii,
• krótką obserwację po zakończeniu leczenia.

Dlatego nawet jeśli sam wlew trwa godzinę, pobyt w ośrodku onkologicznym może zająć większą część dnia. Warto zabrać ze sobą wodę, lekką przekąskę, coś do czytania, ładowarkę do telefonu i wygodne ubranie.

Chemioterapia przed operacją i po operacji

W leczeniu raka piersi chemioterapia może być stosowana przed operacją albo po operacji. Jeśli jest podawana przed zabiegiem, jej celem może być zmniejszenie guza i ułatwienie leczenia chirurgicznego. Taki sposób leczenia nazywa się leczeniem przedoperacyjnym lub neoadiuwantowym.

Chemioterapia po operacji to leczenie uzupełniające. Jej zadaniem jest zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby i zniszczyć ewentualne komórki nowotworowe, których nie widać w badaniach obrazowych. Narodowy Portal Onkologiczny podkreśla, że leczenie systemowe w raku piersi, obejmujące m.in. chemioterapię, hormonoterapię, terapię celowaną i immunoterapię, działa ogólnoustrojowo i ma na celu eliminację komórek nowotworowych w organizmie.

To, czy chemioterapia będzie przed operacją, po operacji, czy w połączeniu z innymi metodami, zależy od typu raka piersi, wielkości guza, zajęcia węzłów chłonnych, receptorów hormonalnych, HER2, wyników badań i decyzji zespołu prowadzącego leczenie.

Czy chemioterapia zawsze trwa tyle samo?

Nie. Czas leczenia jest indywidualny. Jedna pacjentka może mieć zaplanowane 4 cykle, inna 6, a kolejna dłuższy schemat. U niektórych kobiet stosowana jest najpierw tak zwana chemia czerwona, a później kolejny etap leczenia, na przykład taksany. Wtedy całość może trwać dłużej niż jeden prosty schemat.

Na długość chemioterapii wpływają między innymi:

• rodzaj nowotworu,
• stopień zaawansowania choroby,
• cel leczenia,
• rodzaj zastosowanych leków,
• liczba zaplanowanych cykli,
• odstępy między cyklami,
• ogólny stan zdrowia pacjentki,
• wyniki badań krwi,
• skutki uboczne chemioterapii,
• ewentualne powikłania.

U pacjentek z rakiem piersi po mastektomii plan leczenia może obejmować również radioterapię, hormonoterapię albo inne terapie. Radioterapia zwykle nie jest tym samym etapem co chemioterapia, ale bywa planowana po jej zakończeniu. NCI podaje, że jeśli pacjentka otrzymuje również chemioterapię, radioterapia w raku piersi zwykle zaczyna się około miesiąca po zakończeniu chemioterapii.

Chemioterapia dożylna i doustna

Najczęściej pacjentki kojarzą chemioterapię z kroplówką i pobytem w ośrodku onkologicznym. Rzeczywiście, wiele schematów jest podawanych dożylnie. Niektóre rodzaje leczenia mogą mieć jednak formę doustną, czyli tabletek lub kapsułek przyjmowanych zgodnie z zaleceniami lekarza.

Chemioterapia doustna nie oznacza, że leczenie jest mniej ważne lub „słabsze”. Nadal jest to leczenie onkologiczne i wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń. Pacjentka powinna wiedzieć, kiedy przyjmować lek, z czym go nie łączyć, co zrobić w razie pominięcia dawki i jakie objawy zgłosić lekarzowi.

Niezależnie od formy podawania leków, chemioterapia wymaga regularnych kontroli, badań i kontaktu z zespołem prowadzącym.

Skutki uboczne a czas trwania chemioterapii

Działania niepożądane mogą wpływać na przebieg leczenia. U części pacjentek skutki uboczne są łagodne i pozwalają kontynuować terapię zgodnie z planem. U innych mogą pojawić się nudności, wymioty, osłabienie, spadki odporności, wypadanie włosów, zmiany smaku, biegunki, zaparcia albo pogorszenie wyników morfologii. W okresie utraty włosów pomocnym rozwiązaniem mogą być również chusty i turbany.

Skutki uboczne chemioterapii nie zawsze pojawiają się od razu. Czasem nasilają się po kilku dniach od podania, a niekiedy kumulują się po kolejnych cyklach. NCI wskazuje, że nudności i wymioty mogą być skutkami ubocznymi leczenia nowotworów, w tym chemioterapii i radioterapii, ale leki przeciwwymiotne często pomagają im zapobiegać lub je łagodzić.

Jeśli skutki uboczne są silne, nie należy przeczekiwać ich w milczeniu. Lekarz może zalecić leki przeciwwymiotne, leczenie osłonowe, dodatkowe badania albo zmianę postępowania. Szczególnie pilnego kontaktu wymaga gorączka, objawy infekcji, silne wymioty, odwodnienie, krwawienie, duszność lub nagłe pogorszenie samopoczucia.