Mastektomia jednej piersi: biustonosz, proteza czy rekonstrukcja?

Biustonosz po zagojeniu rany

Po zakończeniu najważniejszego etapu gojenia wybór bielizny zależy przede wszystkim od tego, czy planujesz używać zewnętrznej protezy piersi.

Jeśli tak, praktycznym rozwiązaniem jest biustonosz z kieszonką na protezę. Kieszonka utrzymuje ją w odpowiednim położeniu i ogranicza jej przemieszczanie się podczas chodzenia, pochylania czy wykonywania codziennych czynności.

Po jednostronnej mastektomii szczególnie ważne jest zachowanie równowagi pomiędzy stroną z protezą a naturalną piersią. Dlatego znaczenie ma nie tylko rozmiar miseczki, ale także odpowiednia wysokość mostka, krój biustonosza, szerokość ramiączek i stabilność obwodu.

Jeżeli nie korzystasz z protezy i rana jest całkowicie zagojona, nie ma automatycznego obowiązku noszenia specjalistycznego stanika. Możesz wybrać bieliznę, w której czujesz się komfortowo, o ile lekarz nie zalecił inaczej.

Proteza piersi po jednostronnej mastektomii – po co się ją stosuje?

Zewnętrzna proteza piersi pozwala uzupełnić brak piersi pod ubraniem bez wykonywania kolejnej operacji. Jej zadaniem jest nie tylko odtworzenie wyglądu sylwetki, ale również wyrównanie ciężaru po obu stronach klatki piersiowej.

Przy większej naturalnej piersi różnica masy pomiędzy obiema stronami może być znaczna. Odpowiednio dobrana proteza może poprawić równowagę sylwetki i ułożenie ubrania.

Noszenie protezy nie jest jednak obowiązkowe. To rozwiązanie dla kobiet, które chcą w ten sposób uzupełnić pierś i dobrze się z tym czują.

Jakie protezy piersi można stosować po mastektomii?

Rodzaj protezy zależy m.in. od etapu gojenia, zakresu operacji i oczekiwanego efektu.

Proteza tymczasowa lub tekstylna

To bardzo lekka forma, którą można stosować w okresie, gdy okolica pooperacyjna jest jeszcze wrażliwa i nie jest gotowa na cięższą protezę silikonową. Termin rozpoczęcia jej stosowania powinien być dostosowany do przebiegu gojenia.

Proteza silikonowa

Proteza silikonowa lepiej naśladuje ciężar i zachowanie naturalnej piersi. Dostępne są modele o różnych kształtach, profilach, rozmiarach i ciężarze, dzięki czemu można dopasować je do pozostałej piersi.

Nie należy jednak zakładać pełnej protezy silikonowej na niewygojoną ranę. Moment przymiarki zależy od stanu blizny, obrzęku, ewentualnych powikłań i dalszego leczenia.

Proteza częściowa

Protezy częściowe, nazywane również wyrównującymi, służą do uzupełnienia fragmentu piersi. Mogą być stosowane przede wszystkim po operacjach oszczędzających, gdy po zabiegu pozostaje zauważalna asymetria.

Proteza samoprzylepna

Niektóre protezy mogą być mocowane bezpośrednio do skóry. Takie rozwiązanie nie jest jednak odpowiednie na każdym etapie leczenia i wymaga zdrowej, dobrze wygojonej skóry. Nie należy stosować protezy samoprzylepnej na świeżą bliznę ani podrażnioną okolicę bez konsultacji ze specjalistą.

Dostępne rozwiązania można zobaczyć w kategorii protezy piersi. Przy pierwszym wyborze pomocny będzie również poradnik jak dobrać protezę piersi po mastektomii.

Jak dobrać protezę po mastektomii jednej piersi?

W przypadku jednostronnej mastektomii punktem odniesienia jest druga pierś. Proteza powinna możliwie dobrze odpowiadać jej objętości, profilowi i ciężarowi, ale nie zawsze oznacza to wybór modelu o identycznym kształcie.

Podczas przymiarki warto zwrócić uwagę na kilka elementów:

• czy obie piersi znajdują się na podobnej wysokości,
• czy proteza nie odstaje od ciała,
• czy nie przesuwa się podczas chodzenia i pochylania,
• czy jej ciężar jest komfortowy,
• czy wypełnia całą kieszonkę biustonosza bez marszczenia materiału,
• czy pod ubraniem nie powstaje wyraźna asymetria.

Nie należy dobierać protezy wyłącznie na podstawie dawnego rozmiaru stanika. Po operacji może zmienić się obwód pod biustem, kształt klatki piersiowej lub położenie naturalnej piersi. Dlatego szczególnie przy pierwszej protezie przydatna jest profesjonalna przymiarka.

Proteza czy rekonstrukcja piersi?

To dwa różne sposoby postępowania po mastektomii i żaden z nich nie jest rozwiązaniem obowiązkowym.

Proteza zewnętrzna nie wymaga kolejnej operacji. Można ją zakładać wtedy, kiedy jest potrzebna, zmieniać jej rodzaj i zrezygnować z niej w dowolnym momencie.

Rekonstrukcja piersi jest zabiegiem chirurgicznym mającym na celu odtworzenie piersi. Może zostać wykonana jednocześnie z mastektomią lub w późniejszym terminie. W zależności od sytuacji wykorzystuje się implant, ekspander albo tkanki własne pacjentki.

Wybór metody zależy m.in. od zakresu wcześniejszego leczenia, budowy ciała, stanu zdrowia oraz planowanej radioterapii. Każda technika ma również własne ograniczenia i ryzyko powikłań, dlatego decyzję o rekonstrukcji podejmuje się po konsultacji z chirurgiem.

Czy trzeba zdecydować się na rekonstrukcję albo protezę?

Nie. Można również pozostać bez rekonstrukcji i bez zewnętrznej protezy. Nie każda kobieta chce odtwarzać kształt usuniętej piersi i nie ma medycznego obowiązku robienia tego wyłącznie ze względów estetycznych.

Nie trzeba też podejmować ostatecznej decyzji bezpośrednio po operacji. Jeśli nie wiesz jeszcze, czy w przyszłości będziesz chciała korzystać z protezy albo rozważyć rekonstrukcję, możesz wrócić do tej decyzji później.

Kiedy po mastektomii można dobrać protezę silikonową?

Nie istnieje jedna liczba dni lub tygodni odpowiednia dla każdej pacjentki. Przed dopasowaniem pełnej protezy silikonowej rana powinna być odpowiednio zagojona, a obrzęk na tyle ustabilizowany, aby możliwe było wiarygodne dobranie rozmiaru.

Znaczenie może mieć również dalsze leczenie, stan blizny i ewentualne komplikacje pooperacyjne. Dlatego moment pierwszej przymiarki najlepiej ustalić z lekarzem lub zespołem prowadzącym.

Na wcześniejszym etapie, jeśli nie ma przeciwwskazań, można rozważyć lekkie uzupełnienie tekstylne, które nie obciąża okolicy pooperacyjnej tak jak pełna proteza silikonowa.

Refundacja NFZ po mastektomii

Po mastektomii część wyrobów potrzebnych na kolejnych etapach rekonwalescencji może być objęta refundacją NFZ. Dotyczy to m.in. protez piersi, biustonoszy pooperacyjnych oraz biustonoszy przeznaczonych do noszenia z protezą. W zależności od rodzaju wyrobu obowiązują określone limity finansowania, okresy użytkowania oraz zasady dotyczące udziału własnego pacjentki.

Aby skorzystać z refundacji, konieczne jest odpowiednie zlecenie na wyrób medyczny oraz spełnienie wskazań określonych w aktualnych przepisach. Warto pamiętać, że refundacja nie zawsze oznacza całkowity brak dopłaty – jeśli cena wybranego produktu przekracza przysługujący limit, różnicę pokrywa pacjentka.

Szczegółowe informacje o aktualnych limitach, zasadach uzyskania zlecenia i realizacji refundacji znajdziesz w poradniku refundacja NFZ dla Amazonek – praktyczny przewodnik.